حکمرانی منابع انسانی در مسیر تحقق سیاست‌های کلی توسعه دریا محور: رویکردی مبتنی بر تحلیل مضمون

رضایی, حسین; قنبریان قلندر, پیمان

doi:10.22034/rahbord.2025.537690.1837

حکمرانی منابع انسانی در مسیر تحقق سیاست‌های کلی توسعه دریا محور: رویکردی مبتنی بر تحلیل مضمون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسین رضایی ¹

پیمان قنبریان قلندر ²

¹ استادیار دانشگاه امام خمینی (ره)، نوشهر، ایران

² دکتر مدیریت آموزشی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

10.22034/rahbord.2025.537690.1837

چکیده

هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌ها و عوامل تأثیرگذار بر حکمرانی منابع انسانی در راستای تحقق سیاست‌های کلی توسعه دریامحور در ایران است و تمرکز آن بر زمینه‌های بومی و ساختاری ایران است. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون طراحی شد تا درکی عمیق و کاربردی از حکمرانی منابع انسانی در توسعه دریامحور ایران فراهم گردد. جامعه آماری شامل متخصصان و خبرگان حوزه حکمرانی منابع انسانی در بخش دریامحور بود که حداقل پنج سال سابقه حرفه‌ای مرتبط داشتند. نمونه‌گیری به شیوه نظری و هدفمند انجام شد و فرایند نمونه‌گیری تا حصول اشباع نظری ادامه یافت، به‌طوری‌که پس از انجام ۱۳ مصاحبه، داده‌های جدید و قابل توجهی استخراج نگردید. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و عمیق انجام شد تا دیدگاه‌های شرکت‌کنندگان به‌طور جامع کاوش شود. داده‌ها با استفاده از کدگذاری استقرایی تحلیل شدند و شبکه مضامین با نرم‌افزار مکس کیودا ترسیم گردید. نتایج نشان داد که مضامین اصلی پژوهش در سه بُعد کلی دسته‌بندی می‌شوند: 1. بُعد ساختاری و نهادی: شامل ناتوانی‌ها و محدودیت‌های ساختاری و نهادی در حکمرانی اثربخش منابع انسانی در ایران و ظرفیت‌های بالقوه برای توانمندسازی منابع انسانی در حوزه دریامحور؛ 2. بُعد نهادی و تعاملی: مشتمل بر نقش‌ها و الگوهای تعاملی کنشگران ایرانی در تحقق حکمرانی منابع انسانی؛ 3. بُعد راهبردی و مشارکتی: شامل راهبردهای ظرفیت‌سازی نهادی و ساختاری و تقویت هم‌افزایی بین‌بخشی و مشارکت چندسطحی در چهارچوب سیاست‌های کلان ایران. در نتیجه، حکمرانی منابع انسانی در توسعه دریامحور ایران با چالش‌های ساختاری و نهادی مواجه است و نیازمند راهبردهای ظرفیت‌سازی نهادی و تقویت همکاری‌های بین‌بخشی و مشارکت چندسطحی متناسب با شرایط بومی ایران است. بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی و توسعه زیرساخت‌های آموزشی می‌تواند اثربخشی و پایداری نظام حکمرانی منابع انسانی ایران را ارتقا دهد.

کلیدواژه‌ها

سیاست‌های کلی توسعه دریامحور ایران

حکمرانی منابع انسانی

تحلیل مضمون

موضوعات

تحولات سیاسی و اجتماعی بعد از انقلاب

عنوان مقاله English

Human Resource Governance on the Path to Achieving the General Policies of Sea-Oriented Development: A Thematic Analysis Approach

نویسندگان English

Hoosein Rezai ¹

peyman Ghanbarian Qalandar ²

¹ Assistant Professor, Imam Khomeini University, Nowshahr, Iran

² PhD of Educational Management, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran

چکیده English

This study examines human resource governance in the context of implementing Iran's general policies of sea-oriented development, with particular attention to the country's indigenous, institutional, and structural specificities. Adopting a qualitative research design grounded in thematic analysis, the study seeks to provide an in-depth understanding of the governance mechanisms shaping human resource development in Iran's maritime sector. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews with thirteen experts and practitioners possessing a minimum of five years of professional experience in human resource governance related to maritime affairs. Participants were selected using purposive and theoretical sampling until theoretical saturation was achieved. The interview data were analyzed inductively using MAXQDA software, leading to the construction of a comprehensive thematic framework. The findings reveal that human resource governance in Iran's maritime development is structured around three interrelated dimensions: a structural–institutional dimension characterized by regulatory constraints, organizational inefficiencies, and latent capacities; an institutional–interactive dimension emphasizing stakeholder roles, coordination mechanisms, and patterns of interaction; and a strategic–participatory dimension focused on capacity-building, inter-sectoral collaboration, and multi-level participation within the national development framework. The study demonstrates that existing structural and institutional challenges significantly constrain effective governance in this sector. Addressing these challenges requires context-sensitive strategies that strengthen institutional capacity, enhance coordination across sectors, and promote inclusive stakeholder participation. The findings underscore the importance of leveraging indigenous capabilities and investing in educational and professional infrastructures to improve the effectiveness, resilience, and long-term sustainability of human resource governance in Iran's maritime-oriented development

کلیدواژه‌ها English

Human Resource Governance

Sea-Oriented Development

Maritime Policy

Thematic Analysis

Institutional Capacity-Building

- Arulrajah, A. A. (2016). Literature review on good governance in the organizations through human resource management: A corporate level analysis. International Business Research, 9(8), 14.

- Autsadee, Y., Jeevan, J., Mohd Salleh, N. H. B., & Othman, M. R. B. (2023). Digital tools and challenges in human resource development and its potential within the maritime sector through bibliometric analysis. Journal of International Maritime Safety, Environmental Affairs, and Shipping, 7(4), 2286409.

- Ban, N., Wilson, E., & Neasloss, D. (2019). Strong historical and ongoing indigenous marine governance in the northeast Pacific Ocean: A case study of the Kitasoo/Xai'xais First Nation. Ecology & Society, 24(4).

- Bartusevičienė, I., Kitada, M., & Valionienė, E. (2023). Rethinking maritime education and training for Generation Z students. Regional Formation & Development Studies, 41(3).

- Ginanjar, A., & Adriyadi, A. (2024). Optimization of human resources (HR) to support blue economy in Riau Island Province. Journal of Maritime Policy Science, 1(3), 110–118.

- Gritsenko, D., & Yliskylä-Peuralahti, J. (2013). Governing shipping externalities: Baltic ports in the process of SOx emission reduction. Maritime Studies, 12(1), 10.

- Kumar, G. S., & Kumar, R. S. (2022). The perceived role of strategic human resource management practices in sustainable competitive advantage. In The changing role of human resource management in the global competitive environment (p. 84).

- Legarde, L. M. A., Zabala, C. S., Atilano-Tang, L. A. F., Tendero, E. J. L., & Valerio, A. S. (2025). Sustainable development goals 16.7.2: Assessing community participation and governance for sustainable ecotourism on Great Sta. Cruz Island, Philippines. Journal of Lifestyle and SDGs Review, 5(2), e04521.

- Liang, X., Taddei, M., & Xiao, Q. (2024). Sustainable human resource management: The perspectives of Italian human resource managers. The International Journal of Human Resource Management, 35(11), 2029–2056.

- Malik, S. Y., Cao, Y., Mughal, Y. H., Kundi, G. M., Mughal, M. H., & Ramayah, T. (2020). Pathways towards sustainability in organizations: Empirical evidence on the role of green human resource management practices and green intellectual capital. Sustainability, 12(8), 3228.

- Manuel, M. E. (2017). Vocational and academic approaches to maritime education and training (MET): Trends, challenges and opportunities. WMU Journal of Maritime Affairs, 16(3), 473–483.

- Nõmmela, K., & Kõrbe Kaare, K. (2022). Incorporated maritime policy concept: Adopting ESRS principles to support maritime sector’s sustainable growth. Sustainability, 14(20), 13593.

- Nursey-Bray, M., & Jacobson, C. (2014). ‘Which way?’: The contribution of Indigenous marine governance. Australian Journal of Maritime & Ocean Affairs, 6(1), 27–40.

- Padon, I. H., & Segundo, T. P. (2025). Assessment of the adoption of the program to institutionalize meritocracy and excellence in human resource management (PRIME-HRM) in the local government units in Palawan, Philippines. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 9(3), 3102–3120.

- Panayides, P. M. (2006). Maritime policy, management and research: Role and potential. Maritime Policy & Management, 33(2), 95–105.

- Paroli, P. (2025). Transforming human resource planning: Building a strong foundation for achieving good governance. Golden Ratio of Social Science and Education, 5(1), 95–105.

- Pratiwi, M. A., Tiyasiningsih, E., & Fani, L. A. (2024). Digital human resource management in maritime enterprises. In BIO Web of Conferences (Vol. 134, p. 05003). EDP Sciences.

- Riadh, M. (2024). The role of policies in supporting the development of marine logistics industry clusters. Collaborate Engineering Daily Book Series, 2(1), 76–82.

- Riani, D. (2024). Reimagining human resource: Redefine human resource management practices for the future. Jurnal Riset Bisnis dan Manajemen, 17(1), 149–157.

- Roe, M. (2012). Maritime governance and policy-making. [Unpublished manuscript].

- Simanjuntak, M. B., Rafli, Z., & Utami, S. R. (2024). Enhancing maritime education for ocean sustainability: A multidisciplinary approach. In BIO Web of Conferences (Vol. 106, p. 02006). EDP Sciences.

- Toriia, T. G., Epikhin, A. I., Panchenko, S. V., & Modina, M. A. (2023). Modern educational trends in the maritime industry. In SHS Web of Conferences.

- Van Tatenhove, J. (2011). Integrated marine governance: Questions of legitimacy. Mast, 10(1), 87–113.

- Verschuere, B., Roets, A., Steyvers, K., Wauters, B., Berkvens, L., De Smedt, N., ... Haesevoets, T. (2025). Analysing policy actors’ preferences for different modes of governing in local government. Policy & Politics, 53(1), 22–43.

- von der Porten, S., Ota, Y., Cisneros-Montemayor, A., & Pictou, S. (2019). The role of indigenous resurgence in marine conservation. Coastal Management, 47(6), 527–547.

- Wai, C. K., Sagadavan, R., Teck, T. S., Hong Ng, A. H., Hoo, W. C., & Sam, T. H. (2021). Measuring human resource competencies, towards effective business partnering: A proposed framework. International Journal of Academic Research in Business and Social Science, 11(3), 1132–1142.