فصلنامه علمی راهبرد

فصلنامه علمی راهبرد

مؤلفه‌های مدل راهبردی در زمینه مشارکت سیاسی در زنان نظام جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فریبا پروینیان 1
محمدرحیم عیوضی 2
راحله کاردوانی 3
فرهاد نظری‌زاده 4
1 دانشجوی دکتری مطالعات زنان، گرایش حقوق زن در اسلام، دانشکده زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
2 استاد گروه آینده‌پژوهی، دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار گروه علوم اجتماعی، پژوهشکده زن و خانواده، قم، ایران
4 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.
10.22034/rahbord.2024.436936.1641
چکیده
موضوع مشارکت سیاسی زنان بویژه در مناصب تصمیم‌گیری، موضوعی است که با رشد و ارتقای منزلت جامعه مرتبط است اگر بدنبال جامعه‌ای متعادل و در عین حال بالنده هستیم نمی‌توانیم چشم بر روی آن ببندیم. در این تحقیق به این سؤال پاسخ داده می‌شود مؤلفه‌های مدل راهبردی مشارکت سیاسی زنان در مناصب عالی نظام جمهوری اسلامی ایران چیست؟ روش در ابتدا فراترکیب است که با تمرکز بر روی مدل‌های افزایش مشارکت سیاسی زنان، استخراج و بررسی شدند. از روش‌های تحلیل مضمون و تحلیل اسناد نیز بهره جسته است. مدل مطابق با آنچه در آیه 21 سوره مبارکه روم آمده طراحی و با عنوان مدل ارائه شده است. جهت تأیید مدل نیز از پرسشنامه از خبرگان استفاده گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد مدلی ارائه نموده که نشان می‌دهد «سکینه» و «آرامش» چشم‌اندازی مطلوب برای مشارکت سیاسی زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران است که با راهبرد «مودت» امکان پذیر خواهد شد. مؤلفه‎های آن در بعد «ثبات و بقا»، شامل افزایش آگاهی سیاسی زنان و خودآگاهی و خودشناسی زنان، آمادسازی زمینه‌های مساعد بروز استعدادها، کاهش شکاف جنسیتی و توانمندسازی سیاسی زنان است، در بعد «توسعه و رضایت» شامل: مسئولیت‌پذیری اجتماعی و سیاسی و اعتماد به کارآمدی زن در نظام اسلامی، تحرک سیاسی، استقلال سیاسی و باروری سیاسی است. در بعد «زیباسازی»، شامل: زن در جایگاه ولایت اجتماعی و زن در جایگاه مدیریت و ساختن جهان می‌باشند.
کلیدواژه‌ها
مشارکت سیاسی
مدل راهبردی
زن مسلمان

موضوعات

عنوان مقاله English

The Components of the Strategic Model in the Field of Women's Political Participation in the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Fariba parvinian 1
Mohammadrahim Eivazi 2
raheleh kardavani 3
farhad nazarizadeh 4
1 PhD student in Women's Studies, Women's Rights in Islam, Faculty of Women and Family, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
2 Professor, Department of Future Studies, Faculty of Governance, University of Tehran. Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Institute for Women and Family Research, Qom, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, Malek Ashtar University, Tehran, Iran
چکیده English

The issue of women's political participation, especially in decision-making positions, is an issue that is related to the growth and promotion of the status of society. If we are looking for a balanced and, at the same time, developing society, we cannot close our eyes to it. This research answers the question: What are the components of the strategic model of women's political participation in high positions in the Islamic Republic of Iran? The method in this research is initially meta-synthesis، which was extracted and examined by focusing on models for increasing women's political participation. The methods of content analysis and document analysis were also used. The model was designed in accordance with what is stated in verse 21 of Surah Ar-Rum and presented as the "Couple-oriented Affection-based" model. A questionnaire was also used to verify the model. The findings show that a model has been presented that shows that "peace" and "tranquility" are desirable prospects for women's political participation in the Islamic Republic of Iran, which will be possible with the "affection" strategy. Its components in the "stability and survival" dimension include increasing women's political awareness and self-awareness and self-knowledge, preparing favorable conditions for the emergence of talents, reducing the gender gap, and women's political empowerment. In the "development and satisfaction" dimension, it includes social and political responsibility and trust in women's effectiveness in the Islamic system, political mobility, political independence, and political fertility. In the "beautification" dimension, it includes women in the position of social guardianship and women in the position of managing wills and building the world.

کلیدواژه‌ها English

Political participation
strategic model
Muslim woman
ابن فارس, ابوالحسین احمد. بیتا. معجم مقایس اللغه. قم : مکتب الاعلام الاسلامی, بیتا.
ابن منظور, م. 1414. لسان العرب. چ 3. بیروت : دارصادر, 1414.
ابن‌اثیر، معزالدین، 1421، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، نشر ریاض.
ابن‌جوزی, ا. 1422 ، زادالمسیر فی علم‌التفسیر، بدالرزاق المهدی، بیروت: دارالکتاب العربی.
ابن‌عاشور, م.  بی‌تا . التحریر و التنویر. بی‌نا: بی‌جا.
ابن‌عجیبه, ا. 1419،  البحر المدید فی تفسیر القرآن المجید،  تحقیق: احمد عبدالله قرشی رسلان). بی‌جا)،  بی‌نا.
ابن‌کثیر دمشقی, ا. 1419 .تفسیر القرآن المجید، تحقیق: محمدحسین شمس‌الدین، چاپ اول: دارالکتب العلمیه.
اصغری، سید محمد، 1393، مفهوم، مبانی و شاخص‎های اصلی عدالت اجتماعی از منظر اندیشمندان اسلامی، تهران، مرکز الگوی اسلامی پیشرفت.
آل‌سعدی, ع. (1408ق). تیسیر الکریم الرحمن. بیروت, چ 2: مکتبه النهضه العربیه.
آلوسی, م. (1415ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم. بیروت: دارالکتب العلمیه.
اخوان مقدم, زهره، و محدثه عرب. 1398. معناشناسی واژه مودت در قرآن. تهران.
افتخاری، اصغر و دیگران. 1391. مبانی و مسائل امنیت اجتماعی؛ رویکردی ایرانی. تهران : پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
امام خمینی، 1378،  صحیفه نور، جلد سوم. تهران : مرکز تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378.
بهروزی لک، غلامرضا و شریف پور، مریم، 1394،  بررسی مبانی فقهی حقوق سیاسی زنان در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران،
تکلّو, مهدی. 1402. دفتر مطالعات جنسیت و جامعه. درسگفتارها. [Online] 1402. https://gesostu.ir/product/sch003.
زمخشری, م. 1407. الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، چ 3. بیروت : دارالکتاب العربی, 1407.
صدرالمتأهلین، شیرازی، 1981، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، چ3، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
طباطبایی, سید محمدحسین. 1417. المیزان فی تفسیر القرآن. قم : دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طبرسی, فضل بن حسن. 1372. مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه محمد جواد بلاغی، چ 3. تهران : انتشارات ناصر خسر.
طیب, عبدالحسین. 1378. اطیب البیان فی تفسیر القرآن، چ 2. تهران : انتشارات اسلام.
علامه طباطبایی, سید محمد حسین. 1387. زن در قرآن. قم : مرکز نشر هاجر.
علامه طباطبایی, سید محمدحسین. 1367. تفسیرالمیزان. ج 16. تهران : رجاء.
عمیدزنجانی, عباسعلی. 1368. مبانی فقهی کلیات قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: جامعه کنونی ایران و انقلاب اسلامی. تهران : جهاد دانشگاهی.
فراهیدی، خلیل بن احمد،1410،  کتاب العین، ج2. قم : انتشارات هجرت.
قرطبی, محمد بن احمد. 1364. الجامع الاحکام القرآن، چ 1. تهران : انتشارات ناصر خسرو.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. 1397،  قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. https://www.shora-gc.ir/.
کاشانی , محمد بن مرتضی. 1410. تفسیر المعین، (تحقیق: حسین درگاهی)، چ 1. قم : کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی.
کمیجانی، علی و محمدرحیم عیوضی، 1402، سپهر حکمرانی مطلوب: از آموزه‌های علوی تا شاخص‌های جهانی، فصلنامه علمی راهبرد، دوره 32، ش 3.
کلینی، محمدبن یعقوب، 1391، اصول کافی، ج2، ترجمه‎ی حسین استادولی، تهران: دارالثقلین.
کریمی قدوسی، زینب،  صلواتی و کوچانی، 1400، نگرش وجودی به حیات دنیا در فلسفه‎ی صدرا، نشریه فلسفه و کلام اسلامی، ص 407-424.
خامنه‌ای، سیدعلی، 1399،  طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن. تهران : انتشارات مؤسسه ایمان جهادی.
میرزا خسروانی, ع. (1390). تفسیر خسروی، چ 1. تهران: انتشارات اسلامیه.
مغنیه, محمدجواد. 1424. تفسیر الکاشف، چ 1. تهران : دارالکتب الاسلامیه.
مکارم شیرازی, ن. 1386. پیام قرآن جلد 2. انتشارات دارلکتب الاسلامیه.
مکارم شیرازی، ن، 1366. تفسیر نمونه. ج 3. قم : دارلکتب الاسلامیه.
مکارم شیرازی، ن، 1305، تفسیر نمونه، ج 16، تهران: دارالاسلامیه.
مکارم شیرازی، ن، 1386، پیام قرآن ج 2، تهران،  انتشارات دارلکتب الاسلامیه.
مکارم شیرازی، ناصر،  دیگران، 1374،.تفسیر نمونه. ج 1، دارلکتب الاسلامیه.
مغنیه، محمدجواد، 1424، تفسیر الکاشف، چ 1. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مغنیه، محمدجواد، 1424،  تفسیر الکاشف، چ 6. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مغنیه، محمدجواد. (بی‌تا). التفسیر المبین. قم: بنیاد بعثت.
المظهری, محمد ثناء الله، 1412،  التفسیر المظهری. پاکستان: مکتبه رشدیه.
نووی جاوی، محمد بن عمر، 1417،  مراح لبید لکشف معنی القرآن المجید، چ1.  بیروت: دارالکتب العلمیه.
نخجوانی، نعمة الله بن محمود، 1999، الفواتح الالهیه و المفاتح الغیبیه، چ 1، مصر: دار رکابی.
مدرسی, م. (1419). من هدی القرآن. تهران: دار المحبی الحسین علیه السلام.
مراغی، احمدمصطفی، (بی‎تا)،  تفسیر المراغی، ترجمه‎ی دکتر حسن عباس،  بیروت: داراحیاء التراث العربی.
مصطفوی، حسن،1416،  التحقیق فی کلمات القرآن الکریم،چ1و چ13  تهران: مؤسسه چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مهریزی، مهدی، 1402، دوره‌ی آموزشی قرآن و تربیت، مؤسسه آموزش عالی حوزوی علامه مجلسی اصفهان.
 
Clark, Cal and Clark, Janet. 1986, Models of Gender and Political Participation in the United States. Women & Politics, pp. 5-25.
Dauletova, Victoria, Hassan, Houchang and Zainab Hussain, Yari. 2022, Political Empowerment of Women and the Mediating Role of Political Awareness:The Case of Oman , Journal of Internationa Women's Studies, pp. 115- 128.
Dahlum, Sirianne, Henrik Knutsen, Carl and Mechkova, Valeriya. 2022.Women's political empowerment and economic growth, World Development.
De Siano, Rita and Chiariello, Valentina. 2022. omen’s political empowerment and welfare policy decisions: a spatial analysis of European countries, Spatial Economic Analysis, pp. 101-126.
Godet, Michel. 2011. Strategic Foresight for corporate and Regional Development. s.l. : DUNOD.
Lari, Noora, Al-Annari, Mohammad and El-Maghraby, Engi. 2022. Challenging Gender norms: Women's Leadership, Political authority, and autonome, Gender in Management: An International Journal, pp. 477-493
 

  • تاریخ دریافت 04 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 12 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 28 مهر 1403