پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Human Resource Governance on the Path to Achieving the General Policies of Sea-Oriented Development: A Thematic Analysis Approach حکمرانی منابع انسانی در مسیر تحقق سیاست‌های کلی توسعه دریا محور: رویکردی مبتنی بر تحلیل مضمون 817 844 232981 10.22034/rahbord.2025.537690.1837 FA حسین رضایی استادیار دانشگاه امام خمینی (ره)، نوشهر، ایران 0000-0001-8062-1824 پیمان قنبریان قلندر دکتر مدیریت آموزشی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article 2025 07 31 This study examines human resource governance in the context of implementing Iran's general policies of sea-oriented development, with particular attention to the country's indigenous, institutional, and structural specificities. Adopting a qualitative research design grounded in thematic analysis, the study seeks to provide an in-depth understanding of the governance mechanisms shaping human resource development in Iran's maritime sector. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews with thirteen experts and practitioners possessing a minimum of five years of professional experience in human resource governance related to maritime affairs. Participants were selected using purposive and theoretical sampling until theoretical saturation was achieved. The interview data were analyzed inductively using MAXQDA software, leading to the construction of a comprehensive thematic framework. The findings reveal that human resource governance in Iran's maritime development is structured around three interrelated dimensions: a structural–institutional dimension characterized by regulatory constraints, organizational inefficiencies, and latent capacities; an institutional–interactive dimension emphasizing stakeholder roles, coordination mechanisms, and patterns of interaction; and a strategic–participatory dimension focused on capacity-building, inter-sectoral collaboration, and multi-level participation within the national development framework. The study demonstrates that existing structural and institutional challenges significantly constrain effective governance in this sector. Addressing these challenges requires context-sensitive strategies that strengthen institutional capacity, enhance coordination across sectors, and promote inclusive stakeholder participation. The findings underscore the importance of leveraging indigenous capabilities and investing in educational and professional infrastructures to improve the effectiveness, resilience, and long-term sustainability of human resource governance in Iran's maritime-oriented development هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌ها و عوامل تأثیرگذار بر حکمرانی منابع انسانی در راستای تحقق سیاست‌های کلی توسعه دریامحور در ایران است و تمرکز آن بر زمینه‌های بومی و ساختاری ایران است. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون طراحی شد تا درکی عمیق و کاربردی از حکمرانی منابع انسانی در توسعه دریامحور ایران فراهم گردد. جامعه آماری شامل متخصصان و خبرگان حوزه حکمرانی منابع انسانی در بخش دریامحور بود که حداقل پنج سال سابقه حرفه‌ای مرتبط داشتند. نمونه‌گیری به شیوه نظری و هدفمند انجام شد و فرایند نمونه‌گیری تا حصول اشباع نظری ادامه یافت، به‌طوری‌که پس از انجام ۱۳ مصاحبه، داده‌های جدید و قابل توجهی استخراج نگردید. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و عمیق انجام شد تا دیدگاه‌های شرکت‌کنندگان به‌طور جامع کاوش شود. داده‌ها با استفاده از کدگذاری استقرایی تحلیل شدند و شبکه مضامین با نرم‌افزار مکس کیودا ترسیم گردید. نتایج نشان داد که مضامین اصلی پژوهش در سه بُعد کلی دسته‌بندی می‌شوند: 1. بُعد ساختاری و نهادی: شامل ناتوانی‌ها و محدودیت‌های ساختاری و نهادی در حکمرانی اثربخش منابع انسانی در ایران و ظرفیت‌های بالقوه برای توانمندسازی منابع انسانی در حوزه دریامحور؛ 2. بُعد نهادی و تعاملی: مشتمل بر نقش‌ها و الگوهای تعاملی کنشگران ایرانی در تحقق حکمرانی منابع انسانی؛ 3. بُعد راهبردی و مشارکتی: شامل راهبردهای ظرفیت‌سازی نهادی و ساختاری و تقویت هم‌افزایی بین‌بخشی و مشارکت چندسطحی در چهارچوب سیاست‌های کلان ایران. در نتیجه، حکمرانی منابع انسانی در توسعه دریامحور ایران با چالش‌های ساختاری و نهادی مواجه است و نیازمند راهبردهای ظرفیت‌سازی نهادی و تقویت همکاری‌های بین‌بخشی و مشارکت چندسطحی متناسب با شرایط بومی ایران است. بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی و توسعه زیرساخت‌های آموزشی می‌تواند اثربخشی و پایداری نظام حکمرانی منابع انسانی ایران را ارتقا دهد.

https://rahbord.csr.ir/article_232981_71c10ad5bbbc2288b0080ae8e7636212.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Evaluation of Change Management in the Supreme Council of the Cultural Revolution: A Case Study of the Resolution on the Transformation of the Supreme Council of the Cultural Revolution ارزیابی مدیریت تحول در شورای عالی انقلاب فرهنگی: مطالعه موردی مصوبه سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی 845 886 233529 10.22034/rahbord.2025.535623.1834 FA سید علی فاطمی خوراسگانی استادیار، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران 0009-0003-3826-0692 کریم زاهدی خوزانی استادیار، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران 0000-0002-7493-6771 سید محمدحسین شجاعی استادیار گروه سیاست نوآوری و آینده‌نگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران 0000-0001-5074-8947 میثم نریمانی دانشیار سیاست‌گذاری علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران 0000-0002-4204-3565 سید محمد صاحبکار خراسانی استادیار مهندسی مکانیک، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران 0000-0003-3790-740X Journal Article 2025 07 23 Change management in public institutions is a complex and challenging process due to their broad mandates, multiple stakeholders, and the influence of socio-political dynamics. The Supreme Council of the Cultural Revolution (SCCR) occupies a unique position in the country's governance system, and in recent years, the necessity of its transformation has been emphasized by the Supreme Leader. Following the approval of the SCCR's Transformation Resolution in 2022 and its implementation over the past three years, this research seeks to identify the main axes of change in the SCCR and analyze their status after the implementation of this resolution. To this end, after reviewing the SCCR's resolutions related to this issue, a qualitative approach based on semi-structured interviews with experts and qualitative content analysis was employed. The findings indicate that the transformation of the SCCR can be categorized into nine main axes: the legal and governance position of SCCR resolutions; the scope of missions and level of engagement of the SCCR; attention to the full policy cycle; the incorporation of resolutions into national laws and regulations; the relationship between the SCCR and the Islamic Parliament of Iran; monitoring the Council's performance; the structural arrangement of the SCCR secretariat units; the process of setting priorities and agendas; and the relationship between affiliated councils and the secretariat. An integrated analysis of these axes suggests that the approval and implementation of the Transformation Resolution have created new capacities in three dimensions—the SCCR's position and mission; its internal structures and processes; and its institutional relations—thereby contributing to the goals of enhancing the efficiency and effectiveness of the SCCR. Nevertheless, further attention is needed to issues such as the appropriate reflection of SCCR resolutions in laws and regulations; the organizational alignment of secretariat units and affiliated councils; strengthening implementation and monitoring mechanisms; and establishing clearer processes for setting priorities and agendas. تحول سازمانی در نهادهای عمومی و حاکمیتی به دلیل گستردگی مأموریت‌ها، تعدد ذی‌نفعان و تأثیرپذیری از شرایط سیاسی و اجتماعی، فرایندی پیچیده و دشوار است. شورای عالی انقلاب فرهنگی به‌عنوان قرارگاه فرهنگی کشور، جایگاهی ویژه در نظام حکمرانی کشور دارد و طی سال‌های اخیر ضرورت تحول آن مورد تأکید مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) قرار گرفته است. با توجه به تصویب سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1401 و پیگیری اجرای آن طی نزدیک به سه سال اخیر، این پژوهش با هدف شناسایی محورهای اصلی تحول در شورای عالی و تحلیل وضعیت آن‌ها پس از اجرای سند انجام شده است. در این پژوهش پس از بررسی مصوبات شورای عالی مرتبط با تحول شورا، از روش تحقیق کیفی مبتنی بر مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان و تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تحول شورا در 9 محور اصلی قابل صورت‌بندی است: جایگاه مصوبات در نظام حکمرانی، دامنه مأموریتی و سطح ورود شورا، توجه به چرخه کامل سیاست، امتداد مصوبات در قوانین و مقررات، نسبت شورا با مجلس شورای اسلامی، نظارت بر عملکرد شورا، چیدمان ستادهای دبیرخانه، فرایند تعیین اولویت‌ها و دستورکارگذاری مصوبات، نسبت شوراهای وابسته و دبیرخانه. با توجه به تحلیل یکپارچه وضعیت این محورهای تحولی، می‌توان نتیجه گرفت که تصویب و اجرای سند تحول در سه بُعد جایگاه و مأموریت شورای عالی، ساختارها و فرایندهای داخلی و ارتباطات نهادی، ظرفیت‌هایی را برای تحقق دو هدف ارتقای کارایی و اثربخشی شورای عالی فراهم کرده است. بااین‌حال، ضروری است حوزه‌های همچون بازتاب متناسب مصوبات در قوانین و مقررات،‌ ساماندهی ساختاری ستادها و شوراهای وابسته،‌ راهبری اجرای مصوبات و نظارت بر آن‌ها و سازوکارهای تعیین اولویت‌ها و دستورکارگذاری، مورد توجه بیشتر قرار گیرند.

https://rahbord.csr.ir/article_233529_efda28b5e6cd4b7b7bc6c56abad01bec.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Studying the Function of the Guardian Council in the Political System of the Islamic Republic of Iran through Structural-Functional Theory تحلیل راهبردی نقش شورای نگهبان در پایداری نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران براساس نظریه ساختاری-کارکردی 887 912 233555 10.22034/rahbord.2025.536133.1833 FA سید علی مرتضویان استادیار دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران مرکز، تهران، ایران احمد بخشایش اردستانی استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران مرکز، تهران، ایران احمد خالقیان دانشجوی دکتری مسائل ایران دانشگاه آزاد تهران مرکز، تهران، ایران Journal Article 2025 07 21 After the victory of the Islamic Revolution and the formation of revolutionary institutions in the field of domestic politics and national governance, the establishment of an institution to supervise and manage regulations to ensure their compliance with Islamic law, in order to preserve the achievements of the Islamic system, became a priority for the revolutionary political elite. The function of these newly established institutions was clear, and they were created to strengthen the Islamic system both in terms of content and functionality. The Guardian Council is one of the institutions of the revolution that performs multiple functions aimed at strengthening the Islamic system. Its legal and jurisprudential nature has led to its special supervisory function being particularly prominent. In the present study, the authors seek to examine the function of the Guardian Council in the political system of the Islamic Republic of Iran using structural-functional theory. Hence, the following question is raised: “What is the function of the Guardian Council within the structure of the Islamic Republic of Iran?” In response to the above question, the following hypothesis is proposed: the Guardian Council has a vital function in the field of legal-jurisprudential supervision within the structure of the Islamic Republic of Iran. The research method employed in the present article is descriptive-explanatory, and the method of data collection is based on documentary sources. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و شکل‌گیری نهادهای انقلابی در عرصه سیاست داخلی و حکمرانی ملی، ایجاد نهادی جهت نظارت و مدیریت مقررات جهت انطباق آن‌ها با قوانین شرعی به‌منظور حفظ دستاوردهای نظام اسلامی در دستورکار نخبگان سیاسی انقلابی قرار گرفت. کارکرد نهادهای تازه تأسیس مشخص بود و برای تقویت نظام اسلامی در ابعاد محتوایی و کارکردی ایجاد می‌شدند. شورای نگهبان ازجمله نهادهای انقلاب است که از کارکردهای متنوعی جهت استحکام نظام اسلامی برخوردار است. ماهیت حقوقی و فقهی این نهاد سبب شده است تا کارویژه نظارتی آن به شکل برجسته‌ای مطرح شود. در پژوهش پیش رو نگارندگان به دنبال بررسی کارکرد شورای نگهبان در نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران براساس نظریه ساختاری کارکردی است. ازاین‌رو سؤال ذیل مطرح می‌شود که در ساختار جمهوری اسلامی ایران، شورای نگهبان از چه کارکردی برخوردار است؟ در پاسخ به سؤال فوق فرضیه ذیل مطرح می‌شود که شورای نگهبان در ساختار نظام جمهوری اسلامی ایران از کارکرد حیاتی در حوزه نظارت سیاسی، حقوقی و فقهی برخوردار است. روش پژوهش در مقاله حاضر توصیفی- تبیینی و روش جمع‌آوری منابع اسنادی است.

https://rahbord.csr.ir/article_233555_75b5622a8135d6955ba69af351f8e16f.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Future Prospects of Iran–China Public Diplomacy: A Policy-Based Analysis Grounded in the Seventh Development Plan of the Islamic Republic of Iran افق‌های آینده دیپلماسی عمومی ایران و چین: تحلیل مبتنی بر سیاست‌های برنامه هفتم توسعه ج.ا.ا 913 946 232977 10.22034/rahbord.2025.523518.1813 FA ابوالفضل قاسمی استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران 0000-0002-1393-6436 رضا اختیاری امیری دانشیار روابط بین الملل گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران،بابلسر، ایران. Journal Article 2025 05 14 Public diplomacy is one of the tools of foreign policy that, through a novel approach to advancing goals and safeguarding national interests, has gained increasing significance in the foreign policies of states. This modern approach to diplomacy responds to the demands of a changing global environment, where new actors and populations play a major role in shaping norms, international rules, and global governance. Based on this context, the main question of this article is: What are the opportunities for strengthening public diplomacy between Iran and China, with particular emphasis on the policies of the Seventh Development Plan in their bilateral relations? The research hypothesis is that Iran and China can expand and strengthen bilateral relations by leveraging their cultural, civilizational, scientific, educational, political, and economic capacities. The present research is qualitative and employs a descriptive-analytical method to examine the topic. Data were collected from library sources and official documents, while theoretical foundations of public diplomacy were applied to explain and interpret the findings. The research findings indicate that Iran and China can create a platform for dialogue between civilizations, enhance cultural exchanges and scientific collaborations, and strengthen urban diplomacy and economic cooperation. By effectively utilizing their soft power capacities within the framework of the Silk Road, both countries can establish a foundation for the development of bilateral relations and the advancement of mutual national interests. دیپلماسی عمومی یکی از ابزارهای سیاست خارجی است که با رویکرد نوینی که در پیشبرد اهداف و تامین منافع ملی دولت ها داشته، از اقبال بیشتری در سیاستگذاری خارجی دولت ها برخوردار گردیده است. این رویکرد نوین دیپلماسی واکنشی به شرایط جدید جهانی است که در آن شهروندان و بازیگران نوظهور، نقش بسیار تاثیرگذاری در ایجاد قواعد بین المللی و هنجارها و همچنین مدیریت امور جهان ایفا می کنند. بر همین اساس سوال اصلی مقاله حاضر این است که زمینه‌های تقویت دیپلماسی عمومی ایران-چین با تاکید بر سیاست های هفتم توسعه در مناسبات دو کشور چگونه است؟ فرضیه پژوهش بدین‌گونه مفصل‌بندی شده است که ایران و چین قادر هستند تا با برخورداری از ظرفیت های فرهنگی- تمدنی،علمی – آموزشی، سیاسی و اقتصادی، مناسبات دوجانبه را گسترش داده و تقویت کنند. ‌پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده و از روش توصیفی-تحلیلی برای بررسی موضوع پژوهش استفاده شده است. داده‌های مورد نیاز نیز از طریق منابع کتابخانه‌ای و اسنادی جمع‌آوری شده است. علاوه بر این، برای تبیین موضوع پژوهش از چارچوب مفهومی دیپلماسی عمومی بهره برداری شده است. یافته‌های پژوهش مبین این واقعیت است که ایران و چین می‌توانند با بهره‌گیری از ظرفیت قدرت نرم خود از طریق فراهم کردن بستر گفتگوی تمدن‌ها، افزایش ارتباطات فرهنگی و مبادلات علمی، تقویت دیپلماسی شهری و همکاری اقتصادی در قالب جاده ابریشم، زمینه توسعه روابط دو جانبه و تامین منافع ملی متقابل را فراهم سازند.

https://rahbord.csr.ir/article_232977_614b0db431a314437c3a2dcb93d8024a.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 The Effectiveness of International Sanctions in Light of the Performance of the Financial Action Task Force (FATF) Regime کارایی تحریم‌های بین‌المللی در پرتو عملکرد رژیم کارگروه ویژه اقدام مالی (FATF) 947 978 231854 10.22034/rahbord.2025.533923.1830 FA محمدصادق منحصر دانش‌آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران فریبرز ارغوانی پیرسلامی دانشیار روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-6180-7751 Journal Article 2025 07 11 International sanctions within the FATF regime have evolved from mere punitive instruments to complex mechanisms aimed at changing the behavior of states; however, the effectiveness of this system faces structural challenges. This article aims to examine the mechanisms and performance of the FATF in enhancing the effectiveness of international sanctions. The central research question is: To what extent does the performance of the FATF influence the effectiveness of international sanctions? This article argues that the gradual transformation of FATF recommendations into legal requirements, accompanied by targeted incentives and penalties, facilitates the modification of state behavior. Using a qualitative analysis of documents from the Financial Action Task Force, the World Bank, and the International Monetary Fund (2012–2023), along with a case study of Iran and Pakistan, this research concludes that the presence of combined mechanisms—including the transformation of the forty FATF recommendations into binding laws through coordination with the IMF and the World Bank—and the use of punitive tools (e.g., blacklisting, Iran's exclusion from SWIFT, and a 40% increase in transaction costs), together with reform incentives, have effectively increased the impact of sanctions. تحریم‌های بین‌المللی در رژیم کارگروه ویژه اقدام مالی از ابزارهای تنبیهی صرف به سازوکارهای پیچیده تغییر رفتار دولت‌ها تحول یافته‌اند؛ اما کارایی این نظام با چالش‌های ساختاری مواجه است. هدف این مقاله بررسی سازوکارها و عملکرد کارگروه ویژه اقدام مالی در کارآمدسازی تحریم‌های بین‌المللی است. پرسش محوری آن است که عملکرد کارگروه ویژه اقدام مالی تا چه اندازه بر کارایی تحریم‌های بین‌المللی اثرگذار است؟ این مقاله معتقد است که تبدیل تدریجی توصیه‌ها به الزامات حقوقی ضمن ایجاد مشوق‌ها و تنبیه‌های هدفمند، تغییر رفتار دولت‌ها را ممکن می‌سازد. این پژوهش با روش تحلیل کیفی اسناد کارگروه ویژه اقدام مالی، بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول (۲۰۱۲-۲۰۲۳) و مطالعه موردی ایران و پاکستان به این نتیجه رسیده است که وجود سازوکارهای ترکیبی (تبدیل توصیه‌های چهل‌گانه به قوانین الزام‌آور از طریق هماهنگی با IMF و بانک جهانی) و بهره‌گیری از ابزارهای تنبیهی (فهرست سیاه با پیامدهایی مانند محرومیت ایران از سوئیفت و افزایش ۴۰ درصد هزینه مبادلات) در کنار مشوق‌های اصلاحی توانسته است کارایی تحریم‌ها را افزایش دهند.

https://rahbord.csr.ir/article_231854_f5ccc13d18b4e2029d1ff586c656549f.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Strategic Approaches to Achieving Science Diplomacy through International Student Recruitment: Analyzing Challenges and Opportunities in Iran's Seventh Development Plan راهبردهای تحقق دیپلماسی علمی از طریق جذب دانشجویان بین‌المللی: تحلیل چالش‌ها و فرصت‌های برنامه هفتم توسعه ایران 979 1012 229603 10.22034/rahbord.2025.543437.1854 FA مریم صنیع اجلال گروه سیاست علوم و تحقیقات، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران ایران Journal Article 2025 08 27 Science and technology diplomacy has emerged as a critical tool for advancing both scientific and political objectives in the twenty-first century. International student recruitment, as a core component of this strategy, has been emphasized in Iran's Seventh Development Plan, which aims to increase the number of foreign students to 320,000. This study investigates the challenges impeding this target and proposes strategic pathways to enhance Iran's international student recruitment. Using a mixed-methods approach, the research combined a documentary analysis of national development plans, relevant legislation, and academic sources with insights from an expert panel of 15 specialists, including university international affairs directors, faculty members, and Ministry of Science experts. The study is grounded in the theoretical frameworks of higher education internationalization and science and technology diplomacy. Findings reveal that the current enrollment of 47,400 international students reflects a substantial gap from the set target. Key challenges operate at three levels: international factors, including sanctions, financial and banking restrictions, and diplomatic constraints; national factors, such as insufficient institutional coordination, limited financial resources, and infrastructure weaknesses; and sub-national factors, including university-specific limitations and educational and cultural barriers. The geographical distribution of students is heavily skewed toward neighboring countries, with 63.8% originating from Iraq. The study concludes that achieving the target requires a comprehensive, multi-level strategy incorporating legal reforms, infrastructure development, enhanced student services, strengthened international marketing, and inter-institutional coordination. A phased approach is recommended, addressing immediate barriers in the short term, developing institutional capacity in the medium term, and consolidating national branding in the long term. دیپلماسی علم و فناوری به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی توسعه در قرن حاضر، نقش محوری در پیشبرد اهداف علمی و سیاسی کشورها ایفا می‌کند. جذب دانشجویان بین‌المللی به‌عنوان یکی از محورهای اساسی این حوزه، در برنامه هفتم توسعه ایران با هدف افزایش تعداد دانشجویان خارجی به 320 هزار نفر مورد تأکید قرار گرفته است. این پژوهش با هدف شناسایی چالش‌های اصلی در مسیر تحقق این هدف و ارائه راهبردهای عملیاتی انجام شده است. این مطالعه با رویکرد ترکیبی و برمبنای دو روش اصلی انجام گرفت: اول، مطالعه اسنادی شامل تحلیل برنامه‌های توسعه کشور، قوانین و مقررات مرتبط و منابع علمی؛ دوم، پانل خبرگان شامل 15 متخصص از مدیران امور بین‌الملل دانشگاه‌ها، اعضای هیئت‌علمی و کارشناسان وزارت علوم که در 3 جلسه برگزار شد. چهارچوب نظری پژوهش بر نظریه بین‌المللی‌سازی آموزش عالی و دیپلماسی علم و فناوری استوار بود. نتایج نشان داد که وضعیت کنونی با 47400 دانشجوی بین‌المللی، فاصله قابل توجهی تا هدف تعیین شده دارد. چالش‌های اصلی شناسایی شده در سه سطح دسته‌بندی شدند: بین‌المللی (تحریم‌ها، محدودیت‌های مالی و بانکی، مسائل دیپلماتیک)، ملی (عدم هماهنگی نهادی، کمبود منابع مالی، ضعف زیرساخت‌ها) و فروملی (محدودیت‌های دانشگاهی، مسائل آموزشی و فرهنگی). ترکیب جغرافیایی دانشجویان نشان‌دهنده تمرکز بیش از حد بر کشورهای همسایه است که 8/63 درصد آن‌ها متعلق به عراق هستند. دستیابی به هدف 320 هزار دانشجوی بین‌المللی مستلزم اتخاذ راهبرد جامع و چندسطحی است که شامل اصلاحات قانونی، توسعه زیرساخت‌ها، بهبود خدمات دانشجویی، تقویت بازاریابی بین‌المللی و ایجاد هماهنگی بین‌نهادی است. پیشنهاد می‌شود برنامه‌ریزی مرحله‌ای با تمرکز بر رفع موانع فوری در کوتاه‌مدت، توسعه ظرفیت‌ها در میان‌مدت و برندسازی در بلندمدت انجام شود.

https://rahbord.csr.ir/article_229603_804625c03ea7f49919565cc75981659d.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Trend Analysis of Governance Research in Iran تحلیل روند پژوهش‌های حوزۀ حکمرانی در ایران 1013 1044 230780 10.22034/rahbord.2025.499957.1770 FA اسماعیل کلانتری استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2025 01 15 Despite the fact that the issue of governance has existed as long as human life, it has been no more than three decades since its emergence as an interdisciplinary field of study. In Iran, although slightly delayed, the concept of governance was gradually recognized by thinkers from different disciplines. Considering the importance of understanding the developments of emerging scientific fields from the perspective of science policymaking, the researcher in this study seeks to identify and analyze trends in governance research in Iran. For this purpose, all Persian scientific articles published in the field of governance up to 1402, amounting to 1,038 articles, were analyzed using a systematic literature review method. The findings indicate that the first scientific article on governance in Iran was published in 1380, and since then, the publication trend has been consistently upward, with a sharp increase in the last decade. Additionally, governance articles have been published in 307 scientific journals across 23 different disciplines, but the five main disciplines contribute most significantly to interdisciplinary studies of governance. These are: political science (31 percent); management (21 percent); economics (13 percent); social sciences (8 percent); and jurisprudence and law (6 percent). The most frequent keyword in governance research in Iran is “good governance,” which appears in 275 articles (nearly 27% of all governance articles). A more detailed analysis of governance research within the five main disciplines shows both commonalities and differences in focus. The most important commonality is the prominence of the keyword “good governance” in all five fields. Other key focuses include: “Iran” in political science; “electronic governance” in management; “economic growth” in economics; “government” in social sciences; and “rule of law” in jurisprudence and law. The findings of this research can inform prudent policymaking and strategic planning for research in the field of governance in the Islamic Republic of Iran. به‌رغم این‌که مسئله حکمرانی عمری به درازای زندگی بشر دارد؛ اما از ظهور آن به معنای یک حوزه مطالعاتی میان‌رشته‌ای، بیش از سه دهه نمی‌گذرد. در ایران نیز با اندکی تأخیر و به‌تدریج، مفهوم حکمرانی مورد توجه اندیشمندانِ رشته‌های مختلف قرار گرفت. نظر به اهمیت درکِ تحولات حوزه‌های علمیِ نوظهور از منظر سیاست‌گذاری علم، پژوهشگر در این پژوهش به دنبال شناسایی و تحلیل روند پژوهش‌های حوزه مطالعاتی حکمرانی در ایران است. بدین منظور کلیه مقالات علمیِ فارسی که در حوزه حکمرانی تا سال 1402 منتشرشده، بالغ بر 1038 مقاله، به روش مرور ادبیات نظام‌مند تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد نخستین مقاله علمیِ حکمرانی در ایران در سال 1380 منتشر شده و از آن به بعد، روند انتشار مقالات حکمرانی همواره صعودی و به‌ویژه در یک دهه اخیر به‌شدت افزایشی بوده است. همچنین مقالات حوزه حکمرانی در 307 مجله علمی از 23 رشته مختلف منتشر شده، لیکن پنج رشته اصلیِ سهیم در مطالعات میان‌رشته‌ایِ حکمرانی به ترتیب عبارت‌اند از: علوم سیاسی (31 درصد)؛ مدیریت (21 درصد)؛ اقتصاد (13 درصد)؛ علوم اجتماعی (8 درصد)؛ فقه و حقوق (6 درصد). پربسامدترین کلیدواژه در پژوهش‌های حکمرانی در ایران، «حکمرانی خوب» است که در 275 مقاله (قریب به 27 درصد کل مقالات حکمرانی) مورد استفاده قرار گرفته است. واکاوی جزئی‌ترِ پژوهش‌های حکمرانی در پنج رشته اصلیِ سهیم بیانگر اشتراکات و افتراقاتی در حوزه تمرکز است: مهم‌ترین وجه اشتراک، صدارتِ کلیدواژه «حکمرانی خوب» در هر پنج رشته است. در مرتبه بعد عمده تمرکز به تفکیک رشته‌ها در علوم سیاسی بر «ایران»؛ در مدیریت بر «حکمرانی الکترونیک»؛ در اقتصاد بر «رشد اقتصادی»، در علوم اجتماعی بر «دولت» و در فقه و حقوق بر «حاکمیت قانون» است. یافته‌ها و نتایج این پژوهش می‌تواند در امر سیاست‌گذاری مدبرانه پژوهش‌های حوزه حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران راهگشا باشد.

https://rahbord.csr.ir/article_230780_d4beaa03bf8e049e624d47d5c75d25a8.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Israel's Military-Security Strategies Against the Islamic Republic of Iran in Syria from the Emergence of ISIS to the Fall of Bashar al-Assad's Regime راهبردهای امنیتی-نظامی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران در سوریه؛ از ظهور داعش تا سقوط حکومت بشار اسد 1045 1074 231853 10.22034/rahbord.2025.538947.1840 FA نسا زاهدی استادیار گروه علوم سیاسی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران روح الله قاسمیان استادیار گروه علوم سیاسی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران عبدالله کشکولی دانش آموخته مطالعات منطقه ای دانشگاه آزاد تهران مرکزی، تهران، ایران Journal Article 2025 08 03 The purpose of this article is to examine Israel's military-security doctrines and strategic approaches to counter the goals and interests of the Islamic Republic of Iran in Syria from the emergence of ISIS to the fall of Bashar al-Assad's regime. This research employs a qualitative descriptive-analytical method based on library and documentary research, including textual analysis, image interpretation, map reading, and examination of books, articles, newspapers, films, photographs, and online sources, both domestic and international, relevant to the subject. The study seeks to answer the main question: What are the primary axes of Israel's military-security strategies against the Islamic Republic of Iran in Syria from the emergence of ISIS to the fall of Bashar al-Assad's regime? The findings and conclusions of the article are framed within the hypothesis that the confrontation between the Zionist regime and the Islamic Republic of Iran in Syria—particularly during the rise of ISIS until the fall of Bashar al-Assad's regime in 2024—was designed and executed through doctrines and strategies such as Eisenkot, the Destruction of the Octopus, Netanyahu's 2030 Security Strategy, and the Strategy of a Thousand Cuts. These strategies aimed to alter Iran's revolutionary orientation domestically and to contain and control its influence in the West Asian region, specifically in Syria. These strategies were accompanied by actions including attacks on Iranian ships, strikes on Iranian interests in Iraq and Syria, cyber operations, support for hostile and separatist groups and movements, drone and micro-aircraft operations, bombing and sabotage of sensitive and strategic facilities, and kidnapping and interrogation operations. هدف از این مقاله، بررسی دکترین‌ها و راهبردهای امنیتی-نظامی اسرائیل، جهت مقابله با اهداف و منافع جمهوری اسلامی ایران در سوریه از ظهور داعش تا سقوط حکومت بشار اسد است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی کیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای با متن‌خوانی و فیش‌برداری، تصویرخوانی، استفاده از نقشه، سندخوانی از بعضی کتب، مقالات، روزنامه‌ها، فیلم‌ها، عکس‌ها، شبکه‌های اینترنتی و ... داخلی و خارجی مرتبط با موضوع به دنبال پاسخ به این پرسش اصلی است که راهبردهای امنیتی-نظامی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران در سوریه از ظهور داعش تا سقوط حکومت بشار اسد شامل چه محورهایی است؟ یافته‌ها و نتایج مقاله در قالب فرضیه بر آن است که تقابل رژیم صهیونیستی با جمهوری اسلامی ایران در سوریه، به‌ویژه در دوران ظهور داعش تا زمان سقوط حکومت بشار اسد در سال 2024 و حتی امروزه یعنی در زمان پسا اسد در قالب دکترین‌ها و راهبردهایی نظیر آیزنکوت، انهدام اختاپوس، امنیت 2030 نتانیاهو و راهبرد مرگ با هزاران زخم برای مهار و کنترل جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا به‌طور خاص در کشور «سوریه» و تغییر ماهیت انقلابی ایران در داخل، طراحی و اجرا گردید و با اقداماتی نظیر حمله به کشتی‌های ایرانی، حمله به منافع ایران در کشورهای عراق و سوریه، عملیات سایبری، حمایت از گروهک‌ها و جریان‌های معاند و تجزیه‌طلب، عملیات پهپادی و ریز پرنده‌ها، عملیات بمب‌گذاری و خرابکاری در اماکن و تأسیسات حساس و مهم کشور و عملیات ربایش و بازجویی همراه بوده است.

https://rahbord.csr.ir/article_231853_54b5443eb1397aa233b0759671cefd58.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Investigating the Weaknesses and Threats to the Development of Civil Society in Iran's Contemporary Political Culture from the Perspective of Political Activists مطالعه نقاط ضعف‌ و تهدیدهای توسعه جامعه مدنی در فرهنگ سیاسی ایران معاصر از دیدگاه کنشگران سیاسی 1075 1116 232123 10.22034/rahbord.2025.540629.1844 FA امیر تیموری دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران. داود ابراهیم پور دکتری جامعه‌شناسی، استادیار گروه علوم اجتماعی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، ایران. 0000-0002-2911-4381 سروش فتحی دکتری جامعه‌شناسی، دانشیار گروه علوم اجتماعی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران. Journal Article 2025 08 11 The purpose of this research is to examine the effects of Iran's political culture on the formation of civil society from the Qajar period and the constitutional movement to the present day. The study employs a survey method using the SWOT model to measure the attitudes of political actors toward the obstacles, weaknesses, and threats within contemporary Iranian political culture that hinder the formation and consolidation of civil society. To collect data, a researcher-designed questionnaire was used, containing items to assess the weaknesses and threats in the political culture of contemporary Iranian society. The questionnaire was developed based on theoretical texts, empirical studies, and interviews with political activists. The statistical population included general secretaries and members of the central councils of political parties and organizations licensed by the Ministry of Interior of the Islamic Republic of Iran. According to the Ministry's announcement in 1400, there were 126 registered parties, and the statistical sample comprised 92 individuals, selected via systematic random sampling. Structural equation modeling (SEM) was employed to analyze the research data. The results indicate that the most significant weaknesses in the development of civil society include: the prevalence of lying among the public; failure of rulers to fully respect citizens’ rights; the prevalence of tyranny in the behavior of managers; a preference for relationship-oriented over rule-oriented behavior; public detachment from political power; and the widespread presence of flattery among the populace. The most important threats to civil society include: political corruption; intolerance toward the opinions of political opponents; public distrust of rulers; the persistence of authoritarian tendencies among leaders; monopolistic attitudes among both rulers and citizens; and the widespread prevalence of luxury and consumerism. پژوهش حاضر با هدف شناسایی تأثیرات فرهنگ سیاسی ایران بر شکل‌گیری جامعه مدنی از دوره مشروطه تا امروز بوده و از روش پیمایشی با استفاده از مدل SWOT جهت سنجش نگرش‌ کنشگران سیاسی نسبت به موانع، ضعف‌ها و تهدیدهای فرهنگ سیاسی ایران معاصر در راستای شکل‌گیری و قوام جامعه مدنی انجام شده است. گردآوری داده‌ها با پرسش‌نامه محقق‌ساخته حاوی گویه‌های سنجش نقاط ضعف و تهدیدهای فرهنگ سیاسی جامعه ایران معاصر که از منابع و متون نظری و پیشینه تجربی موضوع و نیز از مصاحبه با کنشگران سیاسی احصا شد، استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش شامل دبیران کل و اعضای شورای مرکزی احزاب و تشکل‌های سیاسی دارای مجوز فعالیت از وزارت کشور هستند که براساس اعلام این نهاد، تعداد آن‌ها در سال 1400 تعداد احزاب شامل 126 حزب و تعداد نمونه آماری شامل 92 نفر بوده است. از نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک جهت انتخاب اعضای نمونه آماری استفاده گردید. تحلیل داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. براساس نتایج پژوهش، مهم‌ترین ضعف‌های توسعه جامعه مدنی، رواج دروغ‌گویی در میان مردم، عدم رعایت کامل حقوق شهروندی توسط حاکمان، رواج آمریت و استبداد در رفتار مدیران، خوگرفتن مردم به رابطه‌مداری به‌جای ضابطه مداری، تمایل به حفظ فاصله با قدرت در میان مردم، برخورداری از روحیه چاپلوسی در مردم است و مهم‌ترین تهدیدهای توسعه جامعه مدنی، وجود فساد سیاسی، عدم تحمل نظرات مخالفان سیاسی، بی‌اعتمادی سیاسی مردم به حاکمان، برخورداری از روحیه اقتدارگرایی حاکمان، رواج روحیه انحصارطلبی در قدرت در میان مردم و حاکمان، رواج تجمل‌پرستی و مصرف‌گرایی در میان مردم است.

https://rahbord.csr.ir/article_232123_9f0d0ba3b108ff6cc593cd0e003458ed.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی راهبرد 1028-3102 34 4 2026 01 21 Explaining the Status of Political Trust in Iran from 1989 to 2011: Based on the Essential Components of Influence تبیین وضعیت اعتماد سیاسی در ایران از سال 1368 تا 1400 برمبنای مؤلفه‌های اساسی اثرگذار 1117 1154 232436 10.22034/rahbord.2025.520414.1807 FA هادی حسن پور دانشجوی دکتری علوم سیاسی (گرایش جامعه‌شناسی سیاسی)، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران غلامرضا خواجه سروی استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Journal Article 2025 04 30 This study aims to answer the main question: what are the essential components of political trust, and how can the effective status of these components in Iran from 1989 to 2011 be explained? The research method combines meta-synthesis with secondary analysis of three waves of national surveys conducted in 1990, 2001, and 2015, supplemented by the views of political science experts. Five components—economic efficiency, inherent characteristics of executive duties, efficiency of foreign relations, party dynamics, and cultural factors—were identified; prioritizing and focusing on these components leads to the emergence of prominent indicators of political trust. Within the framework of concepts presented by Britzer and Easton—scholars of authority as creators of positive societal attitudes—alongside Huntington and Nelson's theories on the main factors shaping political trust, and Ztomka's perspectives on conditions for producing trust in society, this study evaluates the status of the identified components based on the approaches of key actors in the country's political developments. This was achieved through content analysis of interviews with experts and political elites, highlighting approaches that contribute to the emergence of stronger indicators of political trust. Consequently, the study proposes an approach model illustrating the process of formation and expansion of political trust in Iran این پژوهش با هدف پاسخ‌گویی به این سؤال اصلی است که مؤلفه‌های اساسی اعتماد سیاسی کدام‌اند؟ تا بتوانیم به تبیین وضعیت اثربخشی این مؤلفه‌ها در نوسانات اعتماد سیاسی ایران از سال 1368 تا 1400 بپردازیم. روش پژوهش، ترکیبی از فراترکیب، تحلیل ثانویه از سه موج پیمایش‌های ملی انجام شده در سال‌های 1379، 1380 و 1394 و در نهایت مصاحبه با کارشناسان و نخبگان علوم سیاسی است. پنج مؤلفه کارآمدی اقتصادی، ویژگی‌های ذاتی وظایف اجرایی، کارآمدی روابط خارجی، پویایی احزاب و در نهایت مسائل فرهنگی شناسایی شدند که اولویت‌بخشی و تمرکز بر آن‌ها منجر به ظهور شاخصه‌های بارز اعتماد سیاسی می‌شوند. در چهارچوب مفاهیمی که دانشمندانی چون بریتزر و ایستون از اقتدار به‌عنوان موجد نگرش‌های مثبت در جامعه ارائه می‌دهند و نظریات هانتینگتون- نیلسون درباره عوامل اصلی شکل‌گیری اعتماد سیاسی و نیز دیدگاه زتومکا پیرامون شروط تولید اعتماد در جامعه، ما در پژوهش حاضر وضعیت مؤلفه‌های شناسایی شده را برمبنای رویکردهای متفاوت به آن‌ها مورد ارزیابی قرار داده‌ایم. امری که به‌واسطه تحلیل مضامین مصاحبه‌ها عملیاتی شد تا رویکردهایی را که باعث پدیداری شاخصه‌های بیشتری از اعتماد سیاسی هستند، معرفی نماییم. در نهایت نیز الگویی از رویکردهای مناسب برای شکل‌گیری و گسترش اعتماد سیاسی ارائه می‌گردد.

https://rahbord.csr.ir/article_232436_447c07e05767f73fff39244c0ff5b9c2.pdf