rahbord journal راهبرد مقاله علمی پژوهشی علمی پژوهشی پژوهشکده تحقیقات راهبردی علوم سیاسی مقاله علمی مجمع تشخیص مصلحت نظام

راهبرد و الگوی رفتاری روسیه در تقابل ایران و رژیم صهیونیستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل، دانشگاه مازندران،

2 دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه مازندران

چکیده

جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل به دلیل اختلافات راهبردی و خصومت‏های ایدئولوژیکی در سطوح مختلف با هدف به‌حداکثر رساندن قدرت منطقه‏ای خود، به کنترل، مهار و ایجاد بازدارندگی علیه یکدیگر پرداخته‌اند. پیوندهای عمیق تاریخی میان روسیه و اسرائیل، سطح مناسبات دیپلماتیک آنها را از سطح عادی به سمت استراتژیک سوق داده است. تحریم‌های آمریکا علیه مسکو و نقش میانجی‌گری اسرائیل در حل و فصل اختلافات با آمریکا، فرصتی را به تل‌آویو داد که از آن به‌عنوان برگ برنده در نزدیکی راهبردی با روسیه در جهت تضمین امنیت خود استفاده کند. این درحالی است که ایران و روسیه با تأکید بر منافع مشترک، به توسعه الگوهای مشارکتی در تنظیم روابط دوجانبه خود پرداخته‌اند. به‌طوری که سطح همکاری‌های نظامی و سیاسی ایران و روسیه، بیانگر تحول عظیمی در روابط دوجانبه دو کشور است. ازاین‌رو، تقویت جایگاه سیاسی و نظامی ایران و اسرائیل توسط روسیه، به یک عامل محرک تهدید امنیت ملی تبدیل شده است. سؤالی که در این پژوهش مطرح می‌شود این است که با وجود تقابل ایران و اسرائیل تاکنون، روسیه چه الگوی رفتاری را درقبال این دو متحد تاکتیکی خود اتخاذ کرده است؟ برای پاسخ به این سؤال، فرضیه ما این است که، مناسبات گسترده مسکو با ایران و اسرائیل و نقش آن‌ها در سیاست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی روسیه باعث شده است که مسکو الگوی رفتاری توازن قوا را بهترین رویکرد درقبال این دو متحد تاکتیکی خود برگزیند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Russia's Strategy and Behavioral Pattern in the Confrontation between Iran and Zionist Regime

نویسندگان [English]

  • Javad Shafaghatnia Abad 1
  • ali akbar jafari 2
1 Master of International Relations, University of Mazandaran
2 Associate Professor, Department of Political Science, University of Mazandaran
چکیده [English]

Due to strategic differences and ideological animosity on different levels, the Islamic Republic of Iran and Israel both have controlled, contained, and deterred each other to maximize their regional power. The deep historical link between Russia and Israel in cultural, political, and economic aspects have directed the level of diplomatic relations of both governments from normal toward strategic. The U.S. sanctions on Moscow and the mediating role of Israel to resolve the disputes with the U.S. have provided an opportunity for Tel Aviv to use it as a bargaining chip in a strategic approach with Russia to guarantee its security. Although, Iran and Russia emphasized their mutual interests and developed participatory models to improve bilateral relations such that the level of military and political cooperation in the recent crisis of the Middle East implies the exceptional development in bilateral relations between the two countries. Henceforth, strengthening the political and military position of Iran and Israel by Russia has become a menacing factor for the national security of both governments. Thus, regarding the points mentioned above, this question arises that despite the competition between Iran and Israel so far what behavioral pattern has been adopted by Russia towards its two tactical allies? To answer this question, we hypothesize that Moscow's extensive relations with Iran and Israel and their role in Russia's regional and global policies have led Moscow to utilize a balance of power approach as the most reliable method concerning its two tactical allies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • strategy
  • Russia
  • Balance of Power
  • Iran
  • Israel
برچیل، اسکات و دیگران (1391)، نظریههای روابط بین الملل، ترجمه حمیرا مشیرزاده و روح‏الله طالبی، تهران: نشر میزان.
جعفری، علی‏اکبر (1389)، منافع استراتژیک مشترک و اتحاد آمریکا ـ اسراییل، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
جعفری، علی‏اکبر (1391)، «تبیین عوامل و اهداف اتحاد استراتژیک میان آمریکا- اسراییل در منطقه ژئوپلیتیک خاورمیانه»، فصلنامه بین‏المللی ژئوپلیتیک، سال 8، شماره 26، تابستان، صص 191-153.
جهانبخش، محمدتقی و حق‏پناه، جعفر (1394)، «روابط سیاسی-اقتصادی جمهوری‏اسلامی‏ایران و فدراسیون روسیه در سایه‏ی تحریم‏های غربی درباره‏ی مناقشه اوکراین»، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین‏المللی، شماره 22، صص 181-210.
چگینی‏زاده، غلامعلی و دیگران (1392). «تأثیر تحولات سوریه بر الگوی تعامل میان ایران و ترکیه،الگوی مفهومی و نظری»، فصلنامه آفاق امنیت، سال ششم، شماره 21، صص 61-109.
دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال و مرادی، منوچهر (1394)، «آمریکا و روابط جمهوری‏اسلامی‏ایران-فدراسیون روسیه»، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز،  شماره 89، صص 65-91.
رومی، فرشاد (1396)، «چشم‏اندازی بر راهبردی شدن روابط روسیه و رژیم صهیونیستی در دوره پوتین»، مجله سیاست دفاعی، سال 25، شماره100، صص 39-73.
سیمبر، رضا و صالحیان، تاج الدین (1396)، «تحولات نظام بین‏الملل پس از جنگ سرد و تنوع جدید موازنه قوا» ، فصلنامه سیاست و روابط بین الملل، سال اول، شماره اول، صص 33-51.
کولایی، الهه (1381)، «توسعه روابط فدراسیون روسیه واسرائیل»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 57، صص 11-56.
کولایی، الهه (1392)، «زمینه‏ها و عوامل توسعه روابط روسیه و حماس»، فصلنامه راهبرد، سال22، شماره 66، صص 315-338.
کولایی، الهه و عابدی، عفیفه (1396)، «فراز و فرود روابط ایران و روسیه»، فصلنامه روابط بین‏الملل، دوره 10، شماره 45، صص 135-164.
کیانی، داود و خانحمدی، زهره (1396)، «سیاست خاورمیانه‏ای روسیه از 2015-2011: تأکید برکشورهای عربی»، مطالعات اوراسیای مرکزی، شماره دوم، صص 341-358.
گریفیتس، مارتین (1391)، نظریه های روابط بین الملل، مترجم علیرضا طیب، تهران: نشر نی.
مبید، سامی (1398)، «پایگاه ایراندر 300 کیلومتری سواحل فلسطین اشغالی»، ترجمه طلا یتیمی، دیپلماسی ایرانی.
مشیرزاده، حمیرا (1394)، تحول در نظریه‏های بین‏الملل، تهران: سمت.
مشیرزاده، حمیرا (1397)، مبانی نظری تبیین و تحلیل سیاست خارجی، تهران: سمت.
مصلی نژاد، عباس (1390)، «تحلیل سیاست موازنه قدرت ایران در رهیافت رئالیستی و نئورئالیستی»، فصلنامه پژوهش‏های روابط بین‏الملل، دوره اول، شماره 1، صص 131-158.
موسوی، سیدحامد و نائینی، امین (1398)، «توسعه روابط روسیه-اسرائیل و تأثیر آن بر منافع ایران»، فصلنامه سیاست، دوره 49، شماره 2، تابستان، صص 514-495.
نوروزی، نورمحمد و رومی، فرشاد (1393)، «چشم‏اندازی روسی به روابط ایران و روسیه 1392-1384»، پژوهشنامه ایرانی سیاست بین‏الملل، سال سوم، شماره 1، صص 93-117.
نیاکویی، سیدامیر و صفری، عسگر (1397)، «الگوی رفتاری روسیه در نظام بین‏الملل: تلاش برای دستیابی به موازنه قوای مطلوب 2014-2018 »، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 103، صص101-130.
والتز، کنت (1382)، واقع‏‏گرایی ساختاری پس از جنگ سرد، تهران: ابرار معاصر.
یزدان‏پناه، کیومرث و دیگران (1398)، «سهم ایران از دریای خزر همچنان هاله‏ای در ابهام»، فصلنامه نگرش‏های نو در جغرافیای انسانی، سال 12، شماره اول، صص423-440.
خبرگزاری تسنیم (12/12/1398)، «جزئیات سفر هیئت حماس به روسیه»، قابل دسترسی در: www.tasnimnews.com/fa/news/1398/12/12/2215474
خبرگزاری اسپوتنیک (23/01/2020)، «آیا سفر پوتین به اسرائیل وضعیت پیرامون ایران را تغییر خواهد داد؟»، قابل دسترسی در:
ir.sputniknews.com/opinion/202001235763107
خبرگزاری معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه (23/04/1398). «ایران و روسیه: روابط اقتصادی کشورها را به یکدیگر نزدیک‌تر می‌کند (یک دیدگاه روسی)»، قابل دسترسی در: economic.mfa.ir/portal/newsview/37588
 
Frolovskiy, Dimitry (2018), “Understanding Russia-Gcc Relation” ,  European Nnion Institute for Security Studies, No.146, pp. 83-95.
Murciana, Gil (2017), “Israel vis-a-vis Iran in Syria:The Perils of Active Containment” , German Institue for International and Security Affairs. https://www.swp-berlin.org/en/publication/israel-and-irans-growing-influence-in-syria/
Griffiths,Martin (1992). Realism,Idealism and International Politics, Newyork and London: Routledge.
Averbukh, Lidia and Klein, Margaret (2018), “Russia-Israel Relationship Transformed by Syria Conflict”, Stiftung Wissenschaft and Politik, No. 37, pp. 1-8.
Sheehan, Michael (2005), The balance of power, History and Theory, Newyork and London: Routledge.
Kazoux, Pierre (2008), “The key under standing the Israel-Russia relationship”, Research Division-Nato Defense College, No.42, pp. 1-8.
Hatahet, Sinan (2019), “Russia and Iran:economic influence in Syria”,The Royal Institute of international affairs, No. 1, pp. 1-20.
Waltz, Kenneth (1979), Theory of International Politics, Addison-Wesley.
Бармин, Юрий (2018), “Россия и Израиль: ближневосточное измерение отношений” , Российский совет по международным делам”, No. 42, pp.1-4.
Бочаров, Ю. Б. (2013), “Концептуальный анализ современной фазы развития взаимоотношений между Россией и Израилем”. Статистика и экономика, (1), 25-30.
Долгова, Дарья Александровна (2015), “Иран между Россией и США“. Актуальные проблемы современных международных отношений”, (6), 75-81.
Екатерина, Сергеевна Верещагина (2003), “Еврейские некоммерческие общественные организации в России и на Дальнем Востоке конец XX — начало XXI В.” . Россия и АТР, (3 (41)), 91-95.
Елишев, Сергей Олегович (2013), “Молодежная политика организаций иудаизма в Российской Федерации. Вестник Московского университета”. Серия 18. Социология и политология, (3), 168-180.
Жильцов, Сергей Сергеевич (2016), “Сотрудничество России и Ирана в Каспийском регионе: итоги и перспективы, Вестник Российского университета дружбы народов”, Серия: Международные отношения, (4), 628-642.
Ибрагимов, Алимуса Гюльмуса Оглу (2019), “Иран и россия: стратегическое партнерство или взаимовыгодная сделка?.” Постсоветские исследования”, 2 (1), 897-903. doi: 10.24411/2618-7426-2019-00008.
Ивашенцов, Г. (2005), “Россия – Иран, Горизонты партнерства”, Россия и мусульманский мир, (1), 111-117.
Клепиков, Станислав Сергеевич (2016). Гражданская война в Сирии (2011-2015 гг. ) и позиции России и Ирана. Историческая и социально-образовательная мысль, 8 (3-1), 45-48.
Марьясис, Дмитрий Александрович (2017). Перспективы развития российско-израильских торгово-экономических отношений. Международная торговля и торговая политика, (2 (10)), 125-135.
Мирван, И. (2011). Иран и россия. Россия и мусульманский мир, (6), 104-108.
Свешникова, Юлия Владимировна, & Нури Алиреза (2018). Тактический союз Ирана и России на новом Ближнем Востоке: природа и необходимость. Актуальные проблемы Европы, (1), 147-167.
Трушин, Михаил Сергеевич (2019). Международное поЛожение ирана и интересы россии. Контентус, (3 (80)), 73-86.
Федорченко, Андрей Васильевич (2016). «Русский» Израиль» и Россия. Вестник МГИМО Университета, (2 (47)), 245-250.
Джаббаринасир, Хасан Реза (2020). Иран и израиль Во Внешней политике россии: огран и чения на пути сотрудн и чества. Сравнительная политика, 11 (1), 44-64.
Чекушкин, А. Н. (2006). Ядерная программа России и Ирана: проблемы и перспективы сотрудничества. Гуманитарий: актуальные проблемы гуманитарной науки и образования, (6), 66-68.
Юлдашева, Г. (2014). Иран в центральноазиатской политике России. Центральная Азия и Кавказ, 17 (3), 128-138.