مقاله


کد مقاله : 139806055003821

عنوان مقاله : واکاوی نقش چارچوب‌ها در فرایند نظریه‌ پردازی

نشریه شماره : 92 فصل پاییز 1398

مشاهده شده : 96

فایل های مقاله : 925 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 علی مبینی دهکردی mobini@ut.ac.ir دانشیار دکترا
2 نیلوفر نوبری niloofar.nobari@ut.ac.ir دانشجو دانشجوی دکترا
3 حمید پاداش padash@ut.ac.ir استادیار دکترا
4 مرتضی اکبری mortezaakbari@ut.ac.ir استادیار دکترا

چکیده مقاله

مقاله حاضر به نقش و کاربرد چارچوب‌ها و مدل‌ها در فرایند نظریه‌پردازی حوزه‌ی علوم انسانی می‌پردازد. نحوه‌ی به‌کارگیری چارچوب‌ها و مدل‌ها در تلاش‌های نظریه‌پردازی چالش مهمی است که درعین‌حال تا حدود زیادی در رویکردها کیفی و معنامحور در فرایندهای خلق دانش نظریه‌پردازی نادیده گرفته شده است. ازاین‌رو، این مقاله ضمن قائل شدن تمایز میان چارچوب‌های راهنمای پژوهش و چارچوب‌ها در فرایند نظریه‌پردازی، به بررسی رویکردهای مختلف در به‌کارگیری چارچوب‌ها، مقایسه‌ی آ‌ن‌ها از منظر چگونگی و زمان کاربرد آ‌ن‌ها در فرایند نظریه‌پردازی و همچنین بحث درباره‌ی تمایز آ‌ن‌ها از حیث مبانی فلسفی و منطق حاکم بر آ‌ن‌ها می‌پردازد. بدین منظور از روش" فراترکیب مبتنی بر چارچوب با بهترین تناسب" بهره گرفته است. درمجموع، شش رویکرد کلی در این رابطه شناسایی شد که حاصل ترکیب مباحث ایجاد، آزمون و توسعه‌ی نظریه با منطق‌های مختلف استقرایی، قیاسی و استفهامی، به همراه درنظرگرفتن مبانی فلسفی بنیادی آ‌ن‌ها می‌باشد. الگوی یکپارچه نهایی ارائه‌شده در این پژوهش با رفع چالش‌ها و سردرگمی‎ها در رابطه با چارچوب‌ها و مدل‌ها، به محققان حوزه‌های علوم انسانی کمک می‌کند تا با درک نظری دقیق با توجه به مواضع پارادایمی خود، در به‌کارگیری آ‌ن‌ها در پژوهش‌های خود، اهتمام ورزند.